Wiweka-czudamani




Inwokacja.



1. Pokłony dla Gowindy, który jest Satguru, którego naturą Najwyższa Szczęśliwość, który znajduje się poza zasięgiem instrumentów poznania i może być poznany tylko poprzez urzeczywistnienie esencji Wedanty.

[ "Pokłony dla Gowindy, który jest Satguru" - jest to hołd oddawany Bogu w wymiarze absolutnym.]

Wstęp.



2. Zaprawdę rzadkim jest narodzić się jako człowiek; jeszcze trudniej uzyskać cechy męskie; jeszcze rzadziej zdarza się duchowe życie. Nawet mając te trzy niezwykle rzadką jest niezłomność w podążaniu duchową ścieżką Wedanty; jeszcze rzadszym poprawne uchwycenie istoty świętych pism. Rozróżnienie pomiędzy Jaźnią a nie-Jaźnią, własne urzeczywistnienie i dalsze życie w stanie jedni z Brahmanem – te trzy przychodzą dopiero później.
Takiego Wyzwolenia [Mukti] nie można osiągnąć bez zasług wypracowanych w wielu milionach żyć.

[„uzyskać cechy męskie” - w części przekładów pojawia się w tym miejscu informacja o konieczności urodzenia się w ciele mężczyzny, a nawet bramina.
Jednakże Bhagawan Śri Ramana, którego nauki traktujemy tutaj jako nadrzędne, nigdy nie wspomniał o jakimkolwiek zamykaniu drzwi do urzeczywistnienia Jaźni ze względu na płeć udzielając zresztą pouczeń tak mężczyznom jak kobietom, uznajemy więc, że poprawną nauką jest ta o uzyskaniu przymiotów tradycyjnie uważanych za męskie takich jak odwaga, niezłomność, nieustępliwość itp., nie zaś o urodzeniu się mężczyzną. Co więcej, w swoim przekładzie Śri Ramana pominął ten fragment dając tym jasną wskazówkę interpretacyjną.
Podobnie ma się sprawa z urodzeniem się jako bramin; jak wyjaśnia Śri Ramana Maharishi bramińskość polega na życiu w Brahmanie a nie urodzeniu się w określonej warnie - przyp. red.]


3. Zaprawdę ogromną rzadkością są te trzy i zdarzają się tylko dzięki najwyższej łasce Boga: narodzenie się jako człowiek, palące pragnienie Wyzwolenia i opieka urzeczywistnionego mędrca.

Marność nieduchowego życia.



4. Czyż znajdzie się człowiek, który uzyskawszy rzadkie ludzkie wcielenie wraz z męskimi przymiotami oraz poznaniem nauk byłby tak niemądry, żeby nie dążyć usilnie do urzeczywistnienia Jaźni, lecz by popełniać samobójstwo poprzez lgnięcie do nierzeczywistego?

5. Czy jest kto bardziej zaślepiony od tego, kto otrzymawszy rzadką szansę narodzenia się jako człowiek jak również męskie cechy odrzuciłby szansę na osiągnięcie prawdziwego zwieńczenia ludzkiego życia [urzeczywistnienia Jaźni]?

6. Niech ludzie cytują pisma święte, niech wielbią bogów, niech odprawiają rytuały, niech adorują bóstwa – jednakże bez urzeczywistnienia własnej jedni z Atmanem [Jaźnią] nie ma Wyzwolenia nawet w przeciągu stu lat Brahmy.

["stu lat Brahmy" - 1 dzień Brahmy to 432 miliony lat ziemskich - przyp. red.]

7. Wedy głoszą, że nie ma nadziei na nieśmiertelności dzięki bogactwu; zatem pewnym jest, że Wyzwolenie nie może być skutkiem mających na celu jego gromadzenie czynów.

Pochwała duchowego życia.



8. Dlatego człowiek mądry powinien usilnie dążyć do Wyzwolenia porzuciwszy wszelkie pragnienia znajdywania przyjemności w zewnętrznych obiektach zmysłowych i przystąpić do dobrego i łaskawego Mistrza, dostrajając swoje życie do istoty jego nauk.

9. Wstąpiwszy dzięki oddaniu się właściwemu rozróżnianiu na ścieżkę Jogi człowiek powinien sam podźwignąć się z oceanu życia i śmierci, w którym tonie.

10. Niech mądry i inteligentny człowiek, podejmujący praktykę wiodącą do urzeczywistnienia Jaźni, porzuci wszelkie działania i próbuje zerwać pęta narodzin i śmierci.

11. Działania pomagają oczyszczać umysł, ale nie przyczyniają się do poznania Rzeczywistości. Rzeczywistość osiąga się tylko poprzez samobadanie [Atma-vicharę], lecz w najmniejszym nawet stopniu nie poprzez niezliczoną ilość działań.

12. Poprzez stosowne wnikanie nabiera się pewności co do realności sznura, która niszczy smutek i straszliwy lęk spowodowany iluzją węża, widzianą przez zwiedziony umysł.

13. Ani święte kąpiele, ani dobroczynność ani nawet setki pranajam nie dadzą poznania Prawdy Jaźni. Doświadczenie Jaźni przychodzi wskutek samobadania praktykowanego zgodnie ze zbawiennymi wskazówkami mędrców.

Kwalifikacje ucznia.



14. Sukces zależy zasadniczo od kwalifikacji adepta. Pozostałe aspekty takie jak czas i miejsce mają znaczenie drugorzędne.

15. Dlatego poszukujący Wyzwolenia powinien wykonywać samownikanie przystąpiwszy pokornie do Guru, będącego oceanem współczucia i najlepszym ze znawców Brahmana.

16. Kto jest wykształcony, ma przenikliwą inteligencję, potrafi przywoływać argumenty za naukami pism świętych i odpierać przeciw nim zarzuty, ten jest gotowy do odebrania wiedzy Jażni.

17. Uważa się, że tylko ten posiada kwalifikacje do wnikania w Najwyższą Rzeczywistość, kto ma dar rozróżnienia między Rzeczywistym a nierzeczywistym, dar beznamiętności czyli odwrócenia umysłu od nierzeczywistego, cechy takie jak spokój i inne wraz z palącym pragnieniem Wyzwolenia.

Cztery konieczne atrybuty.



18. W związku z tym mędrcy mówią o czterech atrybutach, które muszą być obecne aby mówić o osiągnięciu Najwyższego Celu, a przy których braku sukcesu nie będzie.

19. Pierwszy to zdolność rozróżniania między Rzeczywistym a nierzeczywistym; drugim brak chęci smakowania owoców swoich działań teraz i potem; później sześć wielkich cnót począwszy od spokoju [śama]; a ostatnim niewątpliwie potężne pragnienie Wyzwolenia.

20. Pewne przekonanie, że tylko Brahman jest rzeczywisty a zjawiskowy świat nierzeczywisty nazywane jest rozróżnieniem [viveka] pomiędzy Rzeczywistym a nierzeczywistym.

21. Porzucenie pragnienia doznawania przejściowych przyjemności przychodzących przez widzenie, słyszenie itd. jak również zbierania doświadczeń od [tego nieczułego] ciała począwszy a skończywszy na Brahmie nazywane jest nieprzywiązaniem [vairagya].

22. Pewne spoczywanie umysłu na Celu [Brahmanie] po odłączeniu się od nieprzeliczonych obiektów zmysłowych dzięki widzeniu ich niedoskonałości nazywane jest spokojem lub śamą.

23. Odwrócenie obu rodzajów narządów zmysłowych z dala od obiektów sensorycznych i utrzymanie ich we właściwych im ośrodkach nazywane jest damą lub powściągnięciem [samoopanowaniem]. Najlepsze powściągnięcie [uparati] do wewnątrz jest wtedy, kiedy następuje uwolnienie umysłu od wpływu zewnętrznych obiektów.

24. Wytrwałość lub titiksa to zdolność znoszenia wszelkich nieszczęść bez trosk o zaradzenie im, będąc jednocześnie wolnym od niepokoju czy rozpaczy z ich powodu.

25. Pewna ocena i akceptacja nauk pism świętych i pouczeń Guru jako prawdziwych nazywana jest przez mędrców wiarą lub śraddhą; z jej pomocą postrzegana jest Rzeczywistość.

26. Samadhana to intelekt w każdych okolicznościach skupiony na zawsze czystym Brahmanie [Jaźni], bez pobłażania zachciankom umysłu.

27. Mumukszu lub pragnienie Wyzwolenia, to palące pragnienie uwolnienia się od wszelkich nałożonych przez ignorancję więzów - począwszy od ego a skończywszy na ciele - poprzez poznanie swojej prawdziwej natury.

28. Nawet słabe lub umiarkowane pragnienie Wyzwolenia może dzięki łasce Guru wzmocnić się poprzez nieprzywiązanie [vairagya], spokój umysłu [śama] itd. i wydać owoc.

29. Spokój i inne praktyki mają znaczenie i wydają owoc tylko u tego, u kogo beznamiętność [vairagya] i pragnienie Wyzwolenia [mumukszu] są naprawdę potężne.

30. Kiedy jednak beznamiętność i pragnienie Wyzwolenia są słabe, spokój umysłu i inne cechy są zwykłym pozorem, takim jak woda w pustynnym mirażu.

Bhakti.



31. Spośród środków prowadzących do Wyzwolenia oddanie [bhakti] jest najpierwsze. Nieustanna kontemplacja swojej prawdziwej natury określana jest mianem bhakti [oddania].

["Nieustanna kontemplacja" - zwracamy uwagę, że pisząc te słowa Śri Śankara opisuje praktykę Atma-vichary nazywając ją oddaniem. To samy czyni w swoim przekładzie Śri Ramana. Tym samym obaj mędrcy potwierdzają, że w istocie rzeczy Atma-vichara i bhakti są jednym i tym samym, co nieraz podkreślamy na naszej stronie - przyp. red.]

Postawa wobec Guru.



32. Inni mówią, że bhakti to wnikanie w Prawdę swojej własnej Jaźni. Ten, kto posiada powyższe kompetencje i żarliwie poszukuje Prawdy Jaźni powinien przystąpić do urzeczywistnionego Guru, aby uwolnić się z więzów.

33. Guru to ten, kto dobrze zna pisma święte, kto jest czysty, niedotknięty przez pragnienia, to doskonały znawca Brahmana przebywający w Najwyższym, spokojny jak ogień po wypaleniu paliwa, to ocean spontanicznego współczucia niepotrzebujący powodu by się wyrażać, bliski przyjaciel wszystkich tych, którzy mu się powierzają.

34. Takiego Guru czcij z oddaniem, a kiedy będzie zadowolony z twojej pokory, służby i poddania, przystąp do niego i zapytaj o to, co musisz wiedzieć.

Prośba ucznia.



35. Kłaniam się Tobie o Mistrzu, oceanie współczucia, przyjacielu wszystkich tych, którzy Ci się poddali – błagam ocal mnie, który upadłem w odmęty ziemskiej egzystencji, spojrzeniem Twoich oczu tryskających nektarem Najwyższej Łaski.

36. Ocal mnie od śmierci - mnie, przypiekanego nieznośnie ogniem tego świata i wstrząsanego gwałtownymi sztormami złego losu, przerażonego i poszukującego schronienia w Tobie, gdyż nie znam nikogo innego, kto mógłby mi pomóc.

37. Istnieją dobrzy ludzie, spokojni i wspaniałomyślni, którzy jak wiosna zawsze przynoszą ludzkości dobro, którzy sami przekroczyli straszliwy ocean życia i śmierci i bezinteresownie pomagają przejść go innym.

38. Samą naturą tych wspaniałych ludzi jest usuwanie udręk innych, podobnie jak Księżyc sam z siebie chłodzi Ziemię przypiekaną palącymi promieniami słońca.

39. O Panie, Twoje czyste, orzeźwiające, rozkoszne, osłodzone eliksirem błogości Brahmana słowa płyną z Twych ust strumieniem jak z dzbana dając rozkosz chwytającym je uszom – daj się wykąpać w nich mnie, który udręczony jestem ziemskimi sprawami niby złapany ogniem płonącego lasu. Błogosławieni ci, których obdarzyłeś choćby przelotnym spojrzeniem przyjmując ich pod swoje skrzydła.

40. Jak przekroczyć ocean życia i śmierci? Jakie jest moje przeznaczenie? Jakich środków mam użyć? Nic o tym nie wiem. O Panie! Błagam wybaw mnie i opisz w szczegółach jak zakończyć nieszczęście życia względnej egzystencji.

41. Gdy adept tak mówi, dręczony nieszczęściami świata, będącego jak płonący las, dostojny Nauczyciel spogląda na niego ze współczuciem i życzliwością spontanicznie oferując mu usunięcie wszelkiego lęku.

42. Kto żarliwie pragnąc Wyzwolenia przystąpi do Guru, kto z pokorą przestrzega zaleceń pism świętych, kto ma niezmącony umysł i obdarzony jest spokojem, temu Mistrz z czystej łaski wyłoży prawdę.

Zalecenia Guru.



43. Nie lękaj się, o mądry człowieku! Nie ma dla ciebie śmierci. Jest sposób na przekroczenie oceanu względnego istnienia - to ta sama ścieżka krocząc którą starożytni Mędrcy osiągnęli drugi brzeg. Opiszę ci ją teraz.

44. Istnieje wspaniały środek kładący kres trwodze względnej egzystencji; dzięki niemu przekroczysz ocean samsary i osiągniesz Najwyższą Błogość.

45. Urzeczywistnienie istoty Wedanty [urzeczywistnienie Jaźni] prowadzi do prawdziwej wiedzy, wraz z którą natychmiast następuje całkowita anihilacja wszystkich nieszczęść względnej egzystencji.

46. Wiara, oddanie i praktyka to - jak mówią pisma święte - kluczowe czynniki pomagające poszukującemu osiągnąć Wyzwolenie. Ktokolwiek je pielęgnuje uwolni się od więzów cielesności wykutych przez ignorancję.

47. Wyłącznie wskutek opanowania przez niewiedzę ty, będący Najwyższą Jaźnią, masz poczucie bycia uwięzionym przez nie-Jaźń, które jest jedyną przyczyną wplątania w kołowrót życia i śmierci. Wszystkie skutki niewiedzy wraz z jej korzeniem spalone zostają przez ogień prawdziwej wiedzy, który zapala się od rozróżnienia pomiędzy Jaźnią a nie-Jaźnią.

["ogień prawdziwej wiedzy" - jnanagni, płomień mądrości. Śri Ramana Maharishi tak definiuje prawdziwą wiedzę w Istocie Pouczenia:

Wiedza, wolna od wiedzy i niewiedzy,
jako jedyna jest prawdziwą Wiedzą.
To prawda, gdyż w Samoistnieniu
nie ma obiektów poznania.
- przyp. red.]


Pytania ucznia.



48. Uczeń: O Mistrzu! Racz wysłuchać pytań, które teraz zadam. Niechaj słuchanie płynących z Twych ust odpowiedzi ukoi mój głód.

49. Czym są więzy? Jak się pojawiły [na Jaźni]? Jakim sposobem się utrzymują? Jak się od nich wyzwolić? Czym jest owa nie-Jaźń? Czym jest Najwyższa Jaźń? Jak rozróżnić pomiędzy tymi dwoma? Proszę, objaśnij mi to wszystko.

Konieczność własnego wysiłku i własnego urzeczywistnienia.



50. Guru: Błogosławiony jesteś, który wypełniasz swe przeznaczenie i przynosisz chwałę swojej rodzinie pragnąc urzeczywistnić stan Brahmana poprzez zerwanie więzów ignorancji!

51. Ojciec ma synów i innych, którzy spłacają jego długi czy zobowiązania, lecz nie ma nikogo innego niż ty sam, kto wybawiłby cię z więzów.

52. Ból od noszenia ciężaru na głowie uśmierzyć mogą inni oferując pomoc, lecz nikt poza tobą samym nie usunie bólu brzucha wywołanego głodem.

53. Z choroby leczony jest pacjent, który przestrzega przepisanej diety i przyjmuje leki, lecz nie wyzdrowieje on, jeśli te zadania wykonają inni.

54. Prawdziwa natura rzeczy poznawana jest samemu okiem czystej wiedzy, lecz czy można poznać ją wiedzą uczonych? Jak naprawdę wygląda Księżyc zobaczyć można na własne oczy, lecz czy można ujrzeć go oczyma innych?

55. Czy ktoś poza tobą samym może zerwać więzy ignorancji, pragnień i działań zaplątywane nawet poprzez setki milionów lat?

Jak uzyskuje się urzeczywistnienie Jaźni.



56. Wyzwolenie nie nadejdzie ani dzięki Jodze, ani dzięki Sankhji, ani poprzez działania, ani poprzez zdobywanie wiedzy - uzyskuje się je wyłącznie poprzez urzeczywistnienie swojej jedni z Brahmanem i nie żadnym innym sposobem.

57. Piękny kształt lutni i wirtuozeria wydobywanych z niej dźwięków służą jedynie zabawianiu publiki; same nie wystarczą do zdobycia wolności.

58. Krasomówstwo, biegłość w objaśnianiu i komentowaniu pism świętych i cała podobna erudycja – one dają odrobinę osobistej satysfakcji panditom [uczonym w pismach], ale nie służą zdobyciu Wyzwolenia.

59. Kiedy usiłuje się poznać Najwyższą Prawdę studiowanie pism świętych jest daremne. Po jej poznaniu studiowanie ich jest równie daremne.

60. Pisma święte ze swoim labiryntem słów są gęstą dżunglą, powodującą błądzenie umysłu. Dlatego człowiek mądry powinien poszukukiwać jedynie poznania prawdziwej natury Jaźni.

61. Dla ukąszonego przez węża niewiedzy jedyną odtrutką jest poznanie Brahmana. Jaki jest pożytek z Wed, pism świętych i mantr dla zatrutego tym jadem?

62. Choroby nie leczy zwykłe powtarzanie nazwy leku bez przyjęcia go. Podobnie nikt nie zostanie wyzwolony przez zwykłe mantrowanie słowa „Brahman” przy braku bezpośredniego urzeczywistnienia.

63. Jak bez rozpuszczenia świata przejawionego i urzeczywistnienia prawdziwej natury Jaźni człowiek miałby osiągnąć Wyzwolenie przez zwykłe powtarzanie słowa „Brahman”? Owocem tego będą jeno puste słowa.

64. Bez wyeliminowania wrogów i przejęcia władzy nad królestwem nikt nie może zostać królem zwyczajnie przez powtarzanie „jestem królem”.

65. Wydobycie ukrytego w ziemi skarbu wymaga właściwych instrukcji, wykopu w stosownym miejscu, odrzucenia przykrywającej go ziemi i kamieni - nigdy nie zostanie on wydobyty po prostu przez przywoływanie go. Podobnie czysta Jaźń, skrywana przez iluzję [Maję] i jej skutki, może być urzeczywistniona dzięki wskazówkom tego kto poznał Brahmana popartymi refleksją, praktyką itd., lecz nie dzięki zawiłym rozumowaniom.

66. Zatem mądry adept, tak jakby uwalniał się od choroby, musi sam dążyć własnym wysiłkiem i wszelkimi dostępnymi mu sposobami do osiągnięcia uwolnienia od więzów ciągłych narodzin i śmierci.

Pytania i odpowiedzi.



67. Zadałeś dzisiaj wyborne, cenione przez biegłych w pismach, metaforyczne i pełne ukrytych znaczeń pytania, na które odpowiedzi winni znać wszyscy poszukujący.

68. Posłuchaj teraz uważnie, o mądry człowieku, co mam ci do powiedzenia, a całkowicie uwolnisz się od więzów ziemskiej egzystencji [samsary].

69. Pierwszym krokiem do Wyzwolenia jest potężna beznamiętność w stosunku do wszystkich rzeczy nietrwałych. Potem idą spokój, samokontrola, wyrozumiałość i całkowite porzucenie wszelkich działań, których porzucenia wymagają pisma.

["wszelkich działań, których porzucenia wymagają pisma" - działania, w których jest jakiś osobisty motyw - przyp. red.]

70. Dalej idzie słuchanie, potem rozważanie tego, a następnie długotrwała, stała i nieprzerwana medytacja Jaźni [samouważność]. Na koniec osiąga się najwyższy stan [Sahaja] Nirvikalpa i urzeczywistnia szczęśliwość Nirvany nawet w tym życiu.

71. Teraz opowiem ci o rozróżnieniu pomiędzy Jaźnią a nie-Jaźnią, gdyż powinieneś to wiedzieć. Posłuchaj uważnie i głęboko rozważ moje słowa.

Ciało grube [fizyczne].



72. Ulepione ze szpiku, kości, tłuszczu, mięsa, krwi, skóry i naskórka; złożone z nóg, ud, piersi, ramion, pleców i głowy oraz części z nimi połączonych...

73. ...to ciało, uznawane za siedlisko ułudy „ja” i „moje”, nazywane jest przez mędrców „grubym”. Natomiast przestrzeń, powietrze, ogień, woda i ziemia to elementy subtelne.

74. Złączywszy się ze sobą elementy te stają się „grube” i tworzą „grube” ciało. Ich subtelne esencje formują grupę pięciu zmysłów takich jak słuch i cała reszta służących doznawaniu przyjemności przez doświadczającego, indywidualną duszę.

Pułapka obiektów sensorycznych.



75. Ci niemądrzy ludzie, którzy spętani są z obiektami zmysłowymi grubym sznurem przywiązań, który tak ciężko zerwać, to wznoszą się to opadają unoszeni potężną mocą posłannika, jakim są ich własne czyny.

76. Jeleń, słoń, motyl, ryba i pszczoła umierają związani jednym z pięciu zmysłów np. słuchu itd. Co powiedzieć o człowieku, który jest spętany wszystkimi pięcioma zmysłami?!

77. Obiekty zmysłowe są w swych zgubnych skutkach bardziej nawet toksyczne niż jad kobry. Trucizna zabija tego, kto ją połknie, a obiekty zmysłowe zabijają nawet tego, kto tylko na nie patrzy.

["kto tylko na nie patrzy" - chodzi nie tylko o zmysł wzroku, lecz także o wszystkie pozostałe zmysły wraz z myśleniem o obiektach sensorycznych - przyp. red.]

78. Tylko ten, kto jest wolny od straszliwych pęt obiektów zmysłowych, których tak trudno się pozbyć, staje się gotowy do Wyzwolenia - nie nikt inny, choćby doskonale znał wszystkie sześć szkół filozoficznych.

79. Ci poszukujący Wyzwolenia, których nieprzywiązanie jest zaledwie powierzchowne a którzy próbują przekroczyć ocean względnej egzystencji, zostaną pochwyceni za gardło przez rekina pożądań [lub lęków], który brutalnie ściągnie ich na dno i zatopi pośrodku kipieli.

80. Lecz ten, kto zabija rekina pożądań obiektów zmysłowych mieczem dojrzałej beznamiętności, ten bez przeszkód przekroczy ocean samsary.

81. Wiedz, że śmierć szybko opanuje ignoranta, który kroczy straszliwą ścieżką przyjemności zmysłowych, podczas gdy ten, kto stawia swe kroki w rytm pouczeń życzliwego i wartościowego Guru kierując się też swoją własną mądrością, ten osiągnie cel. Taka jest prawda.

82. Jeżeli naprawdę pragniesz Wyzwolenia trzymaj się z dala od obiektów zmysłowych tak jakby były trucizną i zawsze pieczołowicie kultywuj słodkie cnoty zadowolenia, współczucia, odpuszczania, prostolinijności, spokoju i samoopanowania.

Używanie ciała.



83. Kto zaniechuje tego, do czego zawsze należy dążyć tj. uwolnienia się od niemającej początku niewiedzy, lecz z pasją zabiega o dogadzanie ciału, które posłuży kiedyś za pokarm robakom, ten popełnia samobójstwo.

84. Kto próbuje urzeczywistnić Jaźń oddając się zaspokajaniu potrzeb ciała ten jest jak człowiek, który próbuje przepłynąć rzekę trzymając się krokodyla z myślą, że to kłoda drewna.

85. Zauroczenie ciałem i podobnymi rzeczami jest dla adepta poszukującego Wyzwolenia tragiczną śmiercią. Tylko ten zasługuje na Wyzwolenie, kto porzucił to całkowicie.

86. Opanuj potężne przywiązanie do ciała, żony, dzieci itd. opanowując które mędrcy osiągnęli Najwyższy Stan Wisznu.

Krytyka "grubego" ciała.



87. To "grube" [fizyczne] ciało godne jest potępienia, gdyż złożone z mięsa, skóry, żył, tłuszczu, szpiku i kości, wypełnione moczem, kałem i innymi ohydnymi rzeczami.

88. Ulepione na skutek przeszłych czynów z "grubych" elementów, dzielących się i łączących z pozostałymi elementami, ciało to jest instrumentem doświadczania dla duszy. Stan, w którym postrzega ono "grube" obiekty jest stanem jawy.

89. Indywidualna dusza [ego] identyfikując się z tym ciałem cieszy się doznawaniem za pomocą zewnętrznych organów zmysłowych materialnych obiektów takich jak girlandy kwiatów, pasta sandałowa, kobiety etc.; dlatego też ciało to w pełni rozkwita w stanie jawy.

90. Wiedz, że fizyczne ciało, na którym opiera się cała interakcja z zewnętrznym światem, jest jak dom dla zamieszkującego go pana.

91. Narodziny, starzenie się i śmierć są różnymi charakterystykami tego ciała; dzieciństwo itd. to jego różne stany; podlega ono różnym regułom kast i zasad postępowania; jest obiektem wielu chorób i spotyka się z różnym traktowaniem takim jak cześć, szacunek, obrażanie itd.

92. Uszy, skóra, oczy i nos to organy poznawania pozwalające poznawać zewnętrzne obiekty. Struny głosowe, nogi, ręce, genitalia itd. to organy działania, gdyż posiadają zdolność do wykonywania działań.

93 i 94. W skład wewnętrznego organu [antahkarana] wchodzą manas, buddhi, ego i ćitta nazywane tak odpowiednio od swych funkcji; manas od zdolności rozważania za i przeciw, buddhi od zdolności określenia prawdziwości obiektów, ego od utożsamienia „ja jestem” z ciałem, zaś ćitta od poszukiwania przyjemnych obiektów.

Prana.



95. Ta sama prana staje się apaną, wjaną, udaną i samaną zgodnie z różną funkcją i odmianą, podobnie jak złoto, woda itd.

Ciało subtelne.



96. Pięć organów działania takich jak mowa itd., pięć organów percepcji począwszy od uszu, pięć rodzajów prany, pięć subtelnych elementów począwszy od przestrzeni, intelekt [buddhi] wraz z całą resztą, ignorancja [niewiedza], pragnienie i działanie – wszystkie te osiem miast tworzy aglomerację zwaną ciałem subtelnym.

97. Posłuchaj, to ciało subtelne, zwane także lingą, tworzone z subtelnych elementów zanim te jeszcze się podzielą i połączą z innymi, jest opanowane przez ukryte skłonności i powoduje doświadczanie przez duszę owoców jej czynów. Jest niemającą początku superimpozycją na Jaźni nałożoną przez niewiedzę.

98. Śnienie jest stanem duszy odrębnym się od stanu jawy, gdzie ciało subtelne przejawia się samo z siebie. We śnie pozostaje sam tylko intelekt [buddhi], przyjmując rolę doświadczającego i tym podobne, na skutek różnych wrażeń zgromadzonych w stanie jawy.

99. W tym czasie Najwyższa Jaźń [Atman] jaśnieje w swojej własnej chwale z intelektem [buddhi] jako jedynym nałożeniem, jako świadek wszystkiego, nieskażona w najmniejszym stopniu pracą intelektu. Jaźń jest całkowicie niezwiązana, nieskażona żadnym działaniem jakie jej pozorne powłoki [nałożenia, superimpozycje] mogą wykonywać.

100. Tak jak narzędzia cieśli są jego instrumentami, tak i ciało subtelne jest instrumentem dla wszystkich aktywności Jaźni [Atmana], której naturą jest Absolutna Świadomość. Zatem Jaźń jest całkowicie niczym niewiązana.

101. Ślepota, słabość czy ostrość widzenia są cechami wzroku wynikłymi po prostu z jego doskonałości lub wadliwości; podobnie głuchota, niedosłuch itd. należą do cech słuchu, lecz nigdy nie do Jaźni [Atmana], Poznającego.

102. Znawcy rzeczy nazywają wdech, wydech, ziewanie, kichanie, wydzielanie i opuszczenie ciała funkcjami prany i reszty, podczas gdy głód i pragnienie są określane cechami prany właściwej.

Ego.



103. Organ wewnętrzny [umysł] ma swoje siedlisko w organach takich jak oczy itd. oraz w ciele utożsamiając się z nimi jako „ja”, sam będąc obdarzony odbitym światłem Jaźni [Atmana].

104. Wiedz, że to właśnie jest ego [ahamkara], które utożsamiając się z ciałem przyjmuje rolę doznającego [doświadczającego] lub działającego i łącząc się z gunami takimi jak sattwa itd. przechodzi trzy różne stany [jawa, śnienie, sen głęboki].

105. Kiedy obiekty zmysłowe są mu miłe, ego jest zadowolone, kiedy są mu przykre, cierpi. Tak więc zadowolenie i cierpienie są cechami ego, a nie zawsze szczęśliwej Jaźni.

Jaźń [Atman] a obiekty zmysłowe.



106. Obiekty zmysłowe nie przynoszą radości same z siebie lecz tylko dzięki Jaźni, która się poprzez nie manifestuje, gdyż Jaźń za sprawą swojej natury jest kochana bardziej niż cokolwiek innego. Zatem Jaźń jest nieustanną Błogością-Szczęśliwością i nigdy nie doświadcza cierpień.

107. Pisma święte, tradycja, doświadczenie i wnioskowanie jasno potwierdzają, że w głębokim śnie doświadczamy błogości Jaźni bez udziału obiektów zmysłowych i niezależnie od nich.

Maja.



108. Niewiedza [avidya] lub Maja, nazywana także nieprzejawioną [awjakta], to niemająca początku moc Pana. Ukształtowana jest z trzech gun i jest nadrzędna w stosunku do swoich skutków [jako ich przyczyna], a wywnioskowana może zostać wyłącznie przez kogoś o bystrym intelekcie i tylko na podstawie swoich skutków. To ona projektuje cały wszechświat.

109. Nie jest ani istniejącą ani nieistniejącą ani oba te naraz; nie jest ani jednorodna ani różnorodna ani oba te naraz; nie jest jedną całością ani nie składa się z części ani oba te naraz. Jest w najwyższym stopniu zdumiewająca i nie można jej opisać słowami.

110. Maja może zostać zniszczona przez urzeczywistnienie czystego, niedualnego Brahmana, tak jak iluzja węża jest niszczona przez rozpoznanie sznura. Ma ona swoje guny znane jako tamas, radżas i sattwa, nazwane tak odpowiednio od ich funkcji.

Radżas.



111. Radżas włada mocą projekcji [vikshepasakti], jego naturą jest aktywność [ruchliwość], w nim ma swój początek pierwotny strumień aktywności. W nim też powstają nieustannie mentalne wytwory takie jak przywiązanie, smutek i cała reszta.

112. Pragnienie [pożądanie], złość, chciwość, arogancja, mściwość, zazdrość, zawiść, egoizm itd. - oto straszne cechy radżasu, z których powstają skłonności człowieka względem świata. Dlatego radżas jest przyczyną spętania więzami.

Tamas



113. Tamas włada mocą zasłaniania [awritti], która powoduje widzenie rzeczy innymi, niż naprawdę są. Jest przyczyną nieustannej transmigracji człowieka, daje również początek działaniu mocy projekcji.

114. Nawet ludzie uczeni i mądrzy, bystrzy i biegli w rozumieniu i opisywaniu najsubtelniejszej Jaźni znajdują się we władaniu tamasu i nie pojmują natury Jaźni, nawet jeśli objaśniana jest im klarownie na wiele sposobów. Uważają oni za rzeczywiste to, co jest zwyczajnie rzutowane przez iluzję i wiążą się z tego skutkami. Niestety! Jakżeż potężna jest moc zasłaniania straszliwego tamasu!

115. Brak właściwej oceny lub błędna ocena, brak pewnych przekonań i wątpliwości – one z pewnością nigdy nie opuszczą tego, kto ma jakikolwiek związek z mocą zasłaniania; jednocześnie moc projekcji przynosić mu będzie niekończące się problemy.

116. Niewiedza, lenistwo, otępienie, nieuważność, senność i głupota to właściwości tamasu. Ten, kto jest nimi owładnięty nic nie pojmuje, lecz jest jak śpiący, kłoda drewna lub kamień.

Sattwa.



117. Czysta sattwa jest jak czysta woda, jednak zmieszana z radżasem i tamasem przyczynia się do transmigracji. Promień światła Jaźni odbija się w sattwie i jak słońce czyni widocznym cały świat przejawiony.

118. Cechami sattwy zmieszanej jest całkowita nieobecność pychy itd., przestrzeganie jam i nijam itd., również wiara, oddanie, żarliwe pragnienie Wyzwolenia, zalety równe bogom i odwrócenie się od nierzeczywistego.

119. Cechami sattwy czystej jest pogoda ducha, poznawanie własnej Jaźni, najwyższy pokój, zadowolenie, błogość, stałe oddanie Najwyższej Jaźni, dzięki któremu aspirant cieszy się niekończącą się błogością-szczęśliwością.